Klimaat · uitstoot buiten de grens
Sinds 2021 stoot Litouwen meer uit in het buitenland dan in eigen land
De uitstoot voor Litouwse consumptie daalt, zolang die in Litouwen plaatsvindt. De uitstoot in fabrieken, centrales en op akkers elders, voor spullen, voedsel en gebouwen, daalt volgens het ene model en stijgt volgens het andere. De Litouwse klimaatwet telt dat deel niet mee.
- De voetafdruk van Litouwen ligt 23–65 procent hoger dan de officiële uitstoot volgens de nationale inventaris (via Eurostat). Hoeveel precies, hangt af van het rekenmodel.
- 58–63 procent van de voetafdruk ontstaat in het buitenland (2022), tegen 44–56 procent in 2010. Sinds 2021 is dat in elk model meer dan de helft.
- De officiële uitstoot daalde tussen 2010 en 2022 met 9 procent, terwijl de voetafdruk per model anders uitkwam (−13 tot +17 procent).
- Litouwen veroorzaakt per inwoner 7,7 ton, minder dan het EU-gemiddelde van 9,0 ton (plaats 21 van 27, Eurostat 2023). Tussen 2010 en 2019 daalde de voetafdruk met 18 procent, sneller dan in de meeste EU-landen; tussen 2019 en 2023 daalde hij met 10 procent, sneller dan in de meeste EU-landen.
- Buiten Litouwen komt de meeste uitstoot voor Litouwse consumptie vrij in Rusland, Polen en China.
- Litouwen importeert meer uitstoot dan het exporteert: netto 1–5 megaton in 2022. Sinds 2010 groeide wat het land verdient aan buitenlandse vraag met 88 procent (reëel); de uitstoot daarvoor steeg met 71 procent.
In het kort
Uitstoot voor Litouwse consumptie en investeringen, naar plek
Het officiële cijfer en de voetafdruk
Het cijfer in de krant is de uitstoot op het grondgebied van Litouwen, volgens de nationale inventaris (via Eurostat). Dat daalde tussen 2010 en 2022 met 9 procent. De voetafdruk kwam per model anders uit: −13 tot +17 procent. Het officiële cijfer telt wel de uitstoot voor wat er wordt geëxporteerd, en niet die voor wat er wordt geïmporteerd.
Litouwen vergeleken met de andere EU-landen
Per inwoner veroorzaakt Litouwen 7,7 ton broeikasgas (Eurostat, 2023), minder dan het EU-gemiddelde van 9,0 ton, plaats 21 van 27.
Gecontroleerd vanuit de ruimte
Satellieten meten hoeveel methaan er in de lucht hangt. Daaruit valt terug te rekenen hoeveel een land uitstoot. Zo kun je de officiële cijfers naast een onafhankelijke meting leggen.
Waar de uitstoot ontstaat
Voor Litouwse consumptie ontstaat de meeste buitenlandse uitstoot in Rusland, gevolgd door Polen, China en Duitsland. Kies een jaar of speel de tijdlijn af. Klik op een land voor de ontwikkeling sinds 2010.
Voor wie Litouwen uitstoot
In 2022 kwam in Litouwen 14 megaton broeikasgas vrij voor consumptie en investeringen in andere landen. Tegelijk ontstond elders 15–19 megaton voor Litouwse consumptie. Daarmee is Litouwen netto importeur van uitstoot: elders komt 1–5 megaton meer vrij voor Litouwen dan andersom.
Hoe we rekenen
Een voetafdruk volgt elke euro die huishoudens, overheid en bedrijven uitgeven aan eindproducten terug door de productieketen, tot in het land waar de uitstoot plaatsvindt. Dat doen zogenoemde input-outputmodellen, gebouwd op handelsstatistieken en emissie-inventarissen van tientallen landen.