Klimaat · uitstoot buiten de grens
Sinds 2021 stoot Letland meer uit in het buitenland dan in eigen land
De uitstoot voor Letse consumptie daalt, zolang die in Letland plaatsvindt. De uitstoot in fabrieken, centrales en op akkers elders, voor spullen, voedsel en gebouwen, stijgt. De Letse klimaatwet telt dat deel niet mee.
- De voetafdruk van Letland ligt 42–74 procent hoger dan de officiële uitstoot volgens de nationale inventaris (via Eurostat). Hoeveel precies, hangt af van het rekenmodel.
- 60–64 procent van de voetafdruk ontstaat in het buitenland (2022), tegen 46–53 procent in 2010. Sinds 2021 is dat in elk model meer dan de helft.
- De officiële uitstoot daalde tussen 2010 en 2022 met 14 procent, terwijl de voetafdruk per model anders uitkwam (−7 tot +11 procent).
- Letland veroorzaakt per inwoner 7,5 ton, minder dan het EU-gemiddelde van 9,0 ton (plaats 22 van 27, Eurostat 2023). Tussen 2010 en 2019 daalde de voetafdruk met 10 procent, trager dan in de meeste EU-landen; tussen 2019 en 2023 daalde hij met 8 procent, vergelijkbaar met de meeste EU-landen.
- Buiten Letland komt de meeste uitstoot voor Letse consumptie vrij in Rusland, Polen en Estland.
- Letland importeert meer uitstoot dan het exporteert: netto 4–6 megaton in 2022. Sinds 2010 groeide wat het land verdient aan buitenlandse vraag met 77 procent (reëel); de uitstoot daarvoor steeg met 3 procent.
In het kort
Uitstoot voor Letse consumptie en investeringen, naar plek
Het officiële cijfer daalt harder dan de voetafdruk
Het cijfer in de krant is de uitstoot op het grondgebied van Letland, volgens de nationale inventaris (via Eurostat). Dat daalde tussen 2010 en 2022 met 14 procent. De voetafdruk kwam per model anders uit: −7 tot +11 procent. Het officiële cijfer telt wel de uitstoot voor wat er wordt geëxporteerd, en niet die voor wat er wordt geïmporteerd.
Letland vergeleken met de andere EU-landen
Per inwoner veroorzaakt Letland 7,5 ton broeikasgas (Eurostat, 2023), minder dan het EU-gemiddelde van 9,0 ton, plaats 22 van 27.
Gecontroleerd vanuit de ruimte
Satellieten meten hoeveel methaan er in de lucht hangt. Daaruit valt terug te rekenen hoeveel een land uitstoot. Zo kun je de officiële cijfers naast een onafhankelijke meting leggen.
Waar de uitstoot ontstaat
Voor Letse consumptie ontstaat de meeste buitenlandse uitstoot in Rusland, gevolgd door Polen, Estland en China. Kies een jaar of speel de tijdlijn af. Klik op een land voor de ontwikkeling sinds 2010.
Voor wie Letland uitstoot
In 2022 kwam in Letland 5 megaton broeikasgas vrij voor consumptie en investeringen in andere landen. Tegelijk ontstond elders 9–11 megaton voor Letse consumptie. Daarmee is Letland netto importeur van uitstoot: elders komt 4–6 megaton meer vrij voor Letland dan andersom.
Hoe we rekenen
Een voetafdruk volgt elke euro die huishoudens, overheid en bedrijven uitgeven aan eindproducten terug door de productieketen, tot in het land waar de uitstoot plaatsvindt. Dat doen zogenoemde input-outputmodellen, gebouwd op handelsstatistieken en emissie-inventarissen van tientallen landen.